پیشنهاد سردبیر
آخرین اخبار
پر بحث ترین ها
اخبار برگزیده
کد مطلب: 132555
راز گل سرخ درتحقق اقتصاد مقاومتي
تاریخ انتشار : 1395/03/22 18:47:43
نمایش : 953
امروزه استفاده از داروهاي سنتي و گياهان دارويي، در بيشتر کشورهاي توسعه يافته به عنوان اساسي براي حفظ سلامتي جامعه تلقي مي شود.
گزارش پايگاه خبري تحليلي کيار بيدار به نقل از ايرنا:
گياهان دارويي شامل بخش هايي از گياه است که پس از خشکاندن، بدون ايجاد هرگونه تغييري در مغازه ها و عطاري ها به فروش مي‌رسد.
مواد برگرفته از گياهان دارويي به علت طبيعي بودن، سازگاري بيشتري نسبت به داروهاي شيميايي دارند.
اگر به مقوله گياهان دارويي به صورت يک ضرورت ملي و درچارچوب يک برنامه مشخص و با نگرش سيستماتيک و جامع‌نگرانه عنايت شود، مي تواند علاوه بر دستيابي به مديريت توسعه پايدار در اين بخش به ويژه در ابعاد کلان توسعه اقتصادي، زيست محيطي، بهداشتي (خودکفايي دارويي)، اشتغال، امنيت غذايي و ذخاير ژنتيکي درعرصه ملي و جهاني به عنوان يک منبع درآمد ارزي براي کشور محسوب شود.
درسال هاي اخيرگرايش به مصرف داروهاي گياهي و استفاده از اين داروها دردرمان و پيشگيري از بيماري ها درسطح جهان و به خصوص ايران به طور چشمگيري افزايش يافته است.
گل محمدي با نام علمي (Rosa damascene. Mill) از مهمترين گونه هاي معطر خانواده رزاسه (Rosaceae) است.
خاستگاه و رويشگاه آغازين گل محمدي ايران و خاورميانه است و اين گونه معطر درايران، هند، بلغارستان، ترکيه، مراکش و برخي کشورهاي آفريقا کشت مي شود (1987، Steen).
استفاده از گل رز معطر در ايران به بيش از 2500 سال پيش بر مي گردد،تاريخ نشان مي دهد که در باغهاي ساساني از رزهاي معطر استفاده مي شده است و براي درمان بيماري ها گلبرگهاي اين گلها را در چربي ها قرار داده و اسانس آن را استخراج و استفاده مي کردند.
در ادبيات ايران نيز گل سرخ جايگاه خاصي دارد،در کتاب بوندهشن (دايره المعارف زرتشتي) از گل سرخ و نسترن با احترام ياد شده است.
بوعلي سينا، دانشمند ايراني در قرن چهارم هجري، از اين گياه گلاب استخراج کرده و مورداستفاده دارويي قرار داده است.
در قرون‌وسطي از عصاره به‌دست‌آمده از اين گياه در درمان افسردگي استفاده مي‌شده است.
استخراج گلاب از قرن‌ها پيش در ايران صورت مي‌گرفته است که در قرن چهاردهم از ايران به قسمت‌هايي از امپراتوري عثماني و آسياي صغير گسترش يافته است.
به گزارش تاريخ‌ نگاران، گلاب يکي از اقلام تجاري ايران بوده که به کشورهاي چين و هند صادر مي‌شده است.
ابن خلدون در کتاب العبره خود اشاره مي‌کند که حکومت عراق آن زمان از شهرهاي مختلف ايران اقلامي را به عنوان خراج دريافت مي کرده که يکي از اين اقلام که توسط شهر شيراز داده مي شده است،سي هزار ( 30000) شيشه گلاب بوده است.
با توجه به اين مستندات تاريخي مي توان گفت که از اوايل قرن دهم ميلادي صنايع مربوط به فراوري گل‌محمدي در ايران و به‌خصوص در شيراز داير بوده اند.
در مورد تاريخچه توليد روغن گل محمدي(اسانس) نيز کشور ايران به عنوان اولين کشور توليد کننده روغن يا همان اسانس گل محمدي شناخته شده است.
به گفته محققين سابقه تاريخي توليد اسانس گل محمدي در ايران به قرن هفتم ميلادي بر مي‌گردد اما صنعت گل محمدي در ايران کاستي هاي قابل توجهي را داراست.
فرآورده هاي اين گياه شامل: گلاب، اسانس، گلبرگ وغنچه خشک است. اسانس گل محمدي از باارزشترين اسانسها بوده واز لحاظ ارزش حجمي(ارزش واحد حجمي اسانس آن)، سومين اسانس طبقه بندي مي شود(واترمن، 1379) به گونه اي که اسانس تام حاصل از آن را طلاي مايع لقب داده اند.
موارد مصرف آن: در صنايع عطرسازي ومواد آروماتيک، فرآورده هاي بهداشتي-آرايشي شامل انواع کرم هاي آرايشي، لوسيونها وصابونها، شامپو، شير پاک کن، وحمام هاي زيبايي، درصنايع غذايي شامل انواع شيريني جات، نوشيدنيها، پودينگ، ژله و...، صنايع داروسازي، گل آرايي ومعطر نمودن فضا مي باشد.
ايران رکورد دار توليد گل محمدي در جهان است ولي در توليد گرانقدر ترين فرآورده هاي حاصل از گل محمدي که کانکريت رز و ابسلوت رز است، هيچ جايگاهي ندارد به عبارت ديگر اين دو محصول در ايران توليد نمي شوند.
گلاب شاخص ترين محصول توليدي از گل محمدي در ايران است که نازلترين قيمت را در قياس با ساير محصولات گل محمدي همچون اسانس تام. کانکريت و ابسلوت رز را داراست.
در صورتي که کشور بلغارستان از کشورهاي پيشرو درزمينه توليد اسانس گل سرخ بوده وساير کشورهاي توليد کننده اسانس شامل ترکيه، هند، چين، فرانسه وايران است.
اما متاسفانه توليد اسانس تام در ايران بسيار اندک و ناچيز است واز آنجا که کانکريت رز و ابسلوت رز نيز در کشور توليد نمي‌شود،
حضور کمرنگ ايران، اسباب موفقيت کشورهايي همچون بلغارستان و ترکيه را فراهم ساخته است، به طور مثال در حالي که در ايران از هر هکتار زمين کشاورزي 2 تن گل‌محمدي برداشت مي‌شود ولي در ترکيه اين رقم به 10 تن در هر هکتار مي‌رسد.
با توجه به خشکسالي هاي متوالي و لزوم بهره مند شدن از نزولات جوي موجود، کشت و پرورش گل محمدي، به لحاظ نياز آبي پايين و سازگار با شرايط منطقه مي‌تواند علاوه براشتغال زايي، تحقق مولفه هاي خوداتکايي وتوليد داخلي از طريق صادرات فرآورده هاي متعدد آن به کشورهاي ديگر ارزآوري خوبي را براي کشورمان رقم بزند.
هرچند استان چهارمحال وبختياري دربحث توليد وفرآوري اين محصول با ارزش نسبت به مناطقي چون شيراز، اصفهان و... درابتداي راه است است ولي با شرايط اقليمي، ادافيکي(خاکي)، ارتفاع از سطح دريا ونزولات آسماني مناسب، درصد ترکيبات ثانويه(اسانس) بسيار خوبي را نشان داده که بيان گر پتانسيل بالا درکشت وپرورش اين گياه دارويي، غذايي، بهداشتي وآروماتيک را دارست.
از اين رو، با عنايت مردم و مسولان کشوري و استاني به عنوان قطب گياهان دارويي کشور گوي سبقت را مي تواند بربايد وضمن گسترش کشت وکار اين گياه درمناطق مناسب بويژه شيب هاي شمالي، اراضي منابع طبيعي، مکان هاي مناسب شهري وروستايي بصورت آبي با نياز محدود به آب وحتي رقم هاي مناسب کشت ديم، به مقوله فرآوري آن که بسيار مهم تر از کشت است پرداخته وبا توليد محصولات متعدد وبا ارزش گل محمدي زمينه اشتغال پايدار ورفع بيکاري بسياري از جوانان علاقه مند را فراهم کند.
صنايع وابسته به آن را ايجاد کرده، درمحيط زيست وفضاسازي شهري ودرتثبيت خاک در اراضي شيب دار موثر واقع شده ونقش اين گل عرفاني را براي اجراي فرامين مقام معظم رهبري(مدظله العالي) در تحقق اقتصاد مقاومتي بويژه با ورود کارشناسان وافراد علمي در تشکيل شرکت هاي دانش بنيان در زمينه گياهان دارويي، اين صنعت بومي را دراستان نهادينه کرده ودر سطح ملي نيز نقش آفرين باشيم.
*کارشناس ارشد گياهان دارويي
 
 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن